ยาฉีดคุมกำเนิด (Injectable contraceptive) เป็นวิธีการคุมกำเนิดแบบชั่วคราวชนิดหนึ่ง โดยการฉีดยาเข้ากล้ามเนื้อในระยะเวลาที่กำหนด เป็นที่นิยมใช้ในสตรีที่ต้องการเว้นระยะการมีบุตร เพราะประสิทธิภาพดี ราคาไม่แพง

การฉีดยาคุมกำเนิดขนิด 3 เดือน

การฉีดยาคุมกำเนิดขนิด 3 เดือนเป็นโปรเจสตินสังเคราะห์ถูกนำมาใช้ในโครงการวางแผนครอบครัวในประเทศไทยตั้งแต่ พ.ศ. 2518 ได้รับความนิยมอย่างมาก รองจากยาเม็ดคุมกำเนิด 
ข้อดีคือใช้ง่าย ไม่ต้องพบแพทย์บ่อย อาการข้างเคียงน้อย และไม่จุกจิก คือ ฉีดยาคุมกำเนิด 1 เข็มใช้คุมกำเนิดได้นาน 12 สัปดาห์ เพื่อความแน่นอนในการคุมกำเนิดจึงให้ฉีดทุก 84 วัน หรือทุก 12 สัปดาห์ และให้เลยได้ไม่เกิน 7 วัน

กลไกการคุมกำเนิด

1.ยับยั้งการตกไข่ ทำให้ไม่มีไข่ตกในแต่ละเดือน ดังนั้นการฉีดยาคุมกำเนิดควรฉีดภายในขณะมีประจำเดือนและ งดเพศสัมพันธ์หลังฉีดฯ 7 วัน เพื่อที่ฮอร์โมนจะยับยั้งการตกไข่ทั้งหมดได้
2.มูกปากมดลูกเหนียวข้นและการเคลื่อนไหวของท่อนำไข่ช้าลง
3.ทำให้มดลูกและเยื่อบุโพรงมดลูกฝ่อตัวได้

ประสิทธิภาพของการฉีดยาคุมกำเนิด

ยาฉีดคุมกำเนิดมีประสิทธิภาพสูงทำนองเดียวกับยาเม็ดคุมกำเนิด มีประสิทธิภาพสูง 99%

อาการข้างเคียงของการฉีดยาคุมกำเนิด
1.ประมาณ 1 ใน 3 ของผู้ใช้จะมีประจำเดือนผิดปกติ มักจะกะปริกะปรอยไม่แน่นอน 
2. มาไม่เป็นรอบ หรือ ไม่เป็นประจำเดือน ดังนั้นต้องให้คำแนะนำปรึกษาแก่ผู้ใช้เสียก่อน
3. น้ำหนักตัวเพิ่ม บางคนอาจเพิ่มมาก

หญิงที่ห้ามฉีดยาคุมกำเนิด(ข้อห้ามใช้)

1.มะเร็งเต้านม
2.เลือดออกผิดปกติทางช่องคลอด
3.ความดันโลหิตสูงเกิน 160/100 มม.ปรอท 
4.โรคของหลอดเลือด
5.โรคเส้นเลือดอุดตัน
6.โรคหัวใจขาดเลือด
7.เป็น Migraine ที่มี Aura
8.เคยเป็นมะเร็งเต้านมเกินกว่า 5 ปี
9.โรคเบาหวานที่ควบคุมน้ำตาลไม่ได้
10.โรคตับอักเสบ หรือ ตับแข็ง หรือ มะเร็งตับ 
11.โรคไต

ในหญิงที่กำลังให้นมบุตร

ยาฉีดคุมกำเนิดนี้จะไม่มีผลทำให้น้ำนมน้อยลง

การกลับคืนของภาวะเจริญพันธุ์

อาจจะช้ากว่าในกรณีคุมกำเนิดด้วยฮอร์โมนวิธีอื่นเล็กน้อย แต่โดยทั่วไปเมื่อผ่านพ้น 6 เดือนไปแล้ว มีอัตราการตั้งครรภ์ไม่แตกต่างกัน สรุปไม่ทำให้มีบุตรยาก แต่ทำให้มีบุตรช้าไปเล็กน้อย

ขอบคุณที่มาจาก:

หน่วยอนามัยการเจริญพันธุ์และงานวางแผนครอบครัว
ภาควิชาสูติศาสตร์นรีเวชวิทยา
คณะแพทย์ศาสตร์ศิริราชพยาบาล

02-4113011 02-4194736-7
https://www.facebook.com/359955817473692